Bài 9. Đồ thị quãng đường - thời gian

1. Đồ thị quãng đường – thời gian

- Có nhiều cách khác nhau để mô tả chuyển động của một vật, trong đó có thể sử dụng bảng ghi số liệu và đồ thị.

Cách 1: Lập bảng ghi số liệu về thời gian và quãng đường

Ví dụ:

Căn cứ vào các thông tin trong bảng 9.1, ta có thể biết:

+ Giờ xuất phát của ca nô là lúc 6 giờ.

+ Mỗi giờ ca nô chuyển động được quãng đường 30 km.

Cách 2: Vẽ đồ thị quãng đường – thời gian

Bước 1: Vẽ hai trục tọa độ Os và Ot vuông góc cắt nhau tại điểm gốc O như hình:

+ Trục nằm ngang Ot (trục hoành): biểu diễn thời gian theo một tỉ lệ thích hợp (trên hình, mỗi độ chia trên trục Ot ứng với 0,5 h)

+ Trục thẳng đứng Os (trục tung): biểu diễn độ dài quãng đường theo một tỉ lệ thích hợp (trên hình, mỗi độ chia trên trục Os ứng với 15 km)

Bước 2: Xác định các điểm biểu diễn quãng đường $s$ đi được và thời gian $t$ tương ứng theo số liệu ghi được. Nối các điểm biểu diễn lại với nhau, ta được đồ thị quãng đường – thời gian.

+ Chú ý: Khi đồ thị là đường thẳng song song với trục thời gian thì vật không chuyển động.

$\Longrightarrow$ Đồ thị quãng đường – thời gian mô tả liên hệ giữa quãng đường đi được của vật và thời gian.

2. Vận dụng đồ thị quãng đường – thời gian

Từ đồ thị quãng đường – thời gian cho trước, ta có thể:

- Tìm được quãng đường vật đi được.

- Tính được tốc độ của vật tại một thời điểm nào đó.

- Xác định được thời gian chuyển động của vật.